تب یونجه
عبارت تب یونجه در واقع یک نامگذاری غلط است زیرا این عارضه نه در اثر یونجه ایجاد میشود و نه باعث تب میگردد. این عارضه علائم فراوانی مثل احتقان بینی و گاهی احتقان قفسه سینه -آبریزش و خارش بینی و چشم -عطسه-و اغلب سرفه مزمن در اثر ترشحات پشت بینی و حلق را ایجاد میکند .کلیه این علائم به حساسیت به ذرات معلق در هوا نسبت داده میشود. در موارد شدید این عارضه میتواند باعث آسم و خس خس قابل شنیدن و اشکال در تنفس گردد. تب یونجه اغلب با سرماخوردگیهای بهار و تابستان اشتباه میشود. عدم وجود تب -سردرد-و دردهای عضلانی از ویژگیهای معمول تشخیصی هستند. چه چیز باعث حساسیت میشود: واکنش حساسیتی هنگامی بروز میکند که بدن با ماده ای که توسط دستگاه ایمنی بیگانه تلقی میشود مورد تهاجم قرار گیرد. در تب یونجه مواد حاصل از گیاه (مثل گرده) و حیوان(مثل پوسته بدن حیوانات-گرد وغبار و غیره)از طریق مخاط چشم -بینی-یا حلق وارد بدن میشوند و واکنش ایمنی ای را که برای مقابله با اجسام خارجی مهاجم که آلرژن (حساسیت زا)خوانده میشوند برنامه ریزی شده است برمی انگیزند. دستگاه ایمنی با تولید پادتن هایی که به ایمن گلوبولین E موسوم است واکنش نشان میدهد. ایمن گلوبولین E یکی از ایمن گلوبولینهای متعددی است که بدن تولید میکند. وقتی فردی که به این ترتیب حساس شده است دوباره با آلرژن مواجه شود پادتن ها به آلرژن متصل میشوند تا واکنش ایمنی را شروع کنند. به طور معمول این واکنش یک وسیله مفید و حفاظتی است ولی در افراد مبتلا به تب یونجه پاسخ ایمنی بیش از حد میشود و علائم نامطلوب زیادی ایجاد میکند. هنگام بروز واکنش ایمنی مواد زیادی در جریان خون آزاد میشوند . هیستامین شناخته شده ترین این مواد شیمیایی است .هیستامین باعث انبساط عروق خونی در چشمها و مجاری تنفسی میشود. حاصل این پدیده خارش بینی و چشمها -اشک ریزش-ترشحات آبکی از بینی-و عطسه است. در بیماران مبتلا به آسم این مواد باعث انقباض مجاری هوایی میشوند که منجر به خس خس سینه و سخت شدن تنفس میگردد. در اوایل بهار تب یونجه در اثر گرده درختهای معمولی مثل نارون -افرا-بید-غان-راش-زبان گنجشک-بلوط-گردو-چنار و توسکا ایجاد میشود. تب یونجه در اواخر بهار و تابستان معمولا در اثر علفها (مثل پنجه مرغی-لوئی برگ پهن-و ذرت خوشه ای) و گرده علفهای هرز (مثل ترشک صغیر-بارهنگ انگلیسی)به وجود می آید. تب یونجه در پاییز نیز اغلب توسط علفهای هرز - و بویژه ابروسیا ایجاد میشود. گاهی تب یونجه فصلی در اثر هاگهای قارچ معلق در هوا بروز میکند. اکثر گلهای رنگین و معطر گرده هایشان به قدری سنگین است که نمیتوانند در هوا معلق بمانند. این گیاهان به ندرت حساسیت ایجاد میکنند زیرا برای گرده افشانی به زنبورهای عسل و سایر حشرات وابسته اند. بنابراین عبارت تب رز (گل سرخ) که اسم دیگر تب یونجه است نیز یک نامگذاری غلط است. برخی افراد در سراسر سال علائم تب یونجه دارند. این حساسیتها اغلب در اثر پوسته بدن حیوانات (گربه-سگ-اسب-پشم-و پر)- مواد آرایشی -کپکها-مواد غذایی-و گرد و غبار خانه ایجاد میشوند. گرد و غبار خانه مخلوطی از مواد رشته ای نازک-کپکها-پوسته بدن حیوانات-قسمتهایی از بدن حشرات بویژه حیره خاکی که بسیار حساسیت زا هستند میباشد. افرادی که به گرد و غبار حساسیت دارند زمستانها که رطوبت هوای داخل خانه افت میکند بد تر میشوند. برای مقابله با تب یونجه چه میتوان کرد؟ اقدامات عمومی: تب یونجه فصلی -هنگامی که گرده افشانی شدید است درها و پنجره ها را بسته نگه دارید .هنگام رانندگی پنجره های اتومبیل را ببندید. صافیهای داخل دستگاههای گرم کننده و تهویه مطبوع خود را هر ماه تعویض کنید. هنگام کار در فضای باز برای جلوگیری از تماس با گرده استفاده از ماسک (نقاب)را در نظر داشته باشید. این ماسکها در داروخانه ها و فروشگاههای رنگ در دسترس است. تب یونجه سراسر سال-خانه خود را تا آنجا که امکان دارد از گرد و غبار دور نگه دارید. در زمستانها از مرطوب کننده های هوا استفاده کنید ولی مراقب احتمال رشد قارچها در این دستگاهها باشید. به جای استفاده از بالش محتوی پر -پتوی پشمی - و لباس پشمی از پنبه و مواد صناعی استفاده کنید. تشک معمولی و تشک فنری خود را در پوشش محافظ پلاستیکی قرار دهید. هنگام خواب سر تختخواب خود را بالا بیاورید (از چند بالش استفاده کنید یا زیر پایه تخت آجر بگذارید) تا ترشحات پشت بینی و حلق به حداقل برسد. اگر به حیوان اهلی خود حساسیت دارید (گربه ها شدیدا حساسیت زا هستند )حیوان دیگری را نگه دارید. ماهی طلایی هرگز ایجاد حساسیت نمیکند. اقدامات ویژه: 1- آنتی هیستامین ها و ضد احتقانها رایجترین داروهایی هستند که برای تسکین علائم چشم و بینی ناشی از تب یونجه تجویز میشوند . با وجود این چون اسپریهای ضد احتقان بینی مثل فنیل افرین و اکسی متازولین هیدروکلراید میتوانند ایجاد عادت کنند و منجر به واکنش برگشتی ای گردند که در آن احتقان بینی عملا بدتر میشود نباید در تب یونجه به کار روند و یا در صورت کاربرد هرگز بیش از 3 روز مورد استفاده قرار نگیرند. 2-کورتیکواستروئیدها: هنگامی که علائم تب یونجه شدید است و به قدر کافی با اقدامات محافظه کارانه تسکین نمی یابد مقادیر کم استروئیدها اغلب بسیار مؤثر است (مثل مصرف 5 میلی گرم پروتیزولون یک روز در میان). استروئیدها باید توسط پزشک تجویز شوند و مصرف آنها تحت نظر پزشک باشد زیرا استفاده مداوم از آنها منجر به سرکوب فعالیت طبیعی غده فوق کلیوی میشود و عواقب جدی ایجاد میکند. 3-کرومولین سدیم: این دارو به شکل اسپری بینی و قطره های چشمی تجویز میشود و ممکن است هنگامی که سایر اقدامات نا موفق باشند مؤثر واقع شود. مصرف این دارو بیشتر جنبه پیشگیرانه دارد تا تسکین علائم حاد. این دارو با جلوگیری از واکنش ماده حساسیت زا با ماست سل ها (نوعی سلول سفید که با ترشح مواد مختلف واکنشهای حساسیتی را بر می انگیزند.) که مسئول آزادسازی هیستامین و سایر مواد برانگیزاننده علائم تب یونجه هستند عمل میکند. این دارو از سایر داروها گرانتر است و تأثیر آن محدود به بینی و چشمهاست. تا برطرف شدن علائم ممکن است 2 تا 4 هفته طول بکشد بنابر این مصرف این دارو باید قبل از شروع فصل تب یونجه شروع شود. 4-حساسیت زدایی: حساسیت زدایی یا ایمن درمانی اغلب در صورت عدم تحمل مصرف دارو-لزوم تجویز استروئیدها برای مهار علائم-یا بروز آسم-توصیه میشود. در ایمن درمانی ابتدا ماده حساسیت زا از طریق مجموعه ای از آزمایشهای پوستی با استفاده از محلول مواد حساسیت زای گوناگون که طبق سابقه شما احتمالا مسبب بروز حساسیت هستند شناسایی میشود. متخصصان حساسیت ممکن است از آزمایش جذب مواد حساسیت زا توسط مواد رادیو اکتیو که در آن با آزمایش خون مواد حساسیت زای خاص شناسایی میشوند استفاده کنند. وقتی تشخیص معلوم شد عصاره ماده حساسیت زا هر هفته با غلظت بیشتری به بیمار تزریق میشود. مقدار این ماده آن قدر افزایش می یابد تا علائم بیماری برطرف گردد. این درمان چند ماه تا چند سال به طول می انجامد و معمولا بعد از اتمام فصل حساسیت و قبل از آغاز فصل بعدی شروع میشود .این تزریقات اغلب باید به طور نامحدود ادامه یابد. نظریه ای که ایمن درمانی را توجیه میکند این است که بدن ما با تولید پادتن هایی موسوم به ایمن گلوبولین G به این تزریقات پاسخ میدهد .این ایمن گلوبولین ها قبل از آنکه ماده حساسیت زا به ایمن گلوبولین E متصل شود و واکنشهای ایمنی فوق الذکر را برانگیزد با آن پیوند میشوند. تقریبا 80 درصد افرادی که به گرده ها و گرد و غبار حساسند بهبود قابل توجهی می یابند و حدود نیمی از آنها کاملا درمان میشوند یعنی علائم تب یونجه بعد از قطع تزریقات عود نمیکند. با وجود این چون احتمال 50 درصد خیلی دلگرم کننده نیست بسیاری از افراد این تزریقات را به طور نامحدود ادامه میدهند. میزان موفقیت در کسانی که به پوسته بدن حیوانات حساسیت دارند از این هم کمتر است. کاربرد ایمن درمانی در حال گسترش است . برخی پیشرفتهای جدید نوید بخش افزایش تعداد مواد حساسیت زا در ترکیبهای مصرفی است و اختصاصی بودن آنها نیز در حال تکامل است. مواد پلیمری جدید که طول مدت درمان را کاهش میدهند و از میزان عوارض جانبی میکاهند در حال آزمایش هستند .در مورد این پیشرفتها از پزشک خود سؤال کنید. 5-جراحی:در بر خی موارد مثل پولیپ بینی و تنگی یا انحراف دیواره میانی بینی اصلاح از طریق جراحی توصیه میشود. این اصلاحات اگرچه در حساسیت تأثیری ندارند ولی میتوانند مشکل تنفسی را به طور قابل توجهی برطرف کنند.